"On February 19, 1956, Khun Nai Thawngmuan Siasakun invited Phra Ajaan Lee Dhammadharo to deliver a sermon for Khun Thao Satyanurak in Nekkhamma House, Wat Boromnivas. This sermon — which Khun Thao Satya listened to quietly, with her hands folded in respect as she lay on her sickbed — was the last sermon she ever heard. When it was over, I approached her and said, 'If you die, I'd like to jot down this sermon and have it printed to distribute at your funeral.' She smiled with her eyes, nodded slightly to show her approval, and asked, 'Can you remember it all?' 'Not all of it, ' I answered, 'but at least some of it.' So she reviewed a few of the points for me. She seemed delighted and moved by the taste of the Dhamma all the while she spoke. Thus I have written out this summary of what I can remember of the sermon:"

namo tassa bhagavato arahato samma-sambuddhassa.
ayudo balado dhiro'ti.

"Vào ngày 19 tháng 2 năm 1956, Khun Nai Thawngmuan Siasakun mời Phra Ajaan Lee Dharmadharo thuyết pháp cho Khun Thao Satyanurak tại Nhà Nekkhamma, Wat Boromnivas. Bài thuyết pháp này — bài mà Khun Thao Satya đã lặng lẽ lắng nghe trong tư thế chắp tay cung kính khi đang nằm trên giường bệnh — chính là bài thuyết pháp cuối cùng mà bà được nghe. Khi mọi việc kết thúc, tôi đến gần bà và nói: 'Nếu bà qua đời, tôi muốn ghi lại bài giảng này và cho in ra để phát tại tang lễ của bà.' Bà mỉm cười bằng ánh mắt, khẽ gật đầu tỏ ý tán thành và hỏi: 'Thầy có nhớ hết được không?' 'Không phải tất cả,' tôi đáp, 'nhưng ít nhất cũng là một phần.' Thế là bà điểm lại giúp tôi một vài ý chính. Trong suốt lúc nói chuyện, bà tỏ ra vô cùng hoan hỷ và xúc động trước hương vị của Giáo pháp. Vì vậy, tôi đã viết lại bản tóm tắt này về những gì mình còn nhớ được từ bài giảng:"

namo tassa bhagavato arahato samma-sambuddhassa.
ayudo balado dhiro'ti.

Now I will discuss a point from the Buddha's teachings for you to listen to briefly as a means of fostering strength of body and strength of mind. All of us live in dependence on strength of body and strength of mind. Without these two things, life couldn't last.

Strength of body, no matter how much we may foster it with the four necessities and with worldly wealth, can't help but waste away and vanish by its very nature. It can't escape from aging, illness, and death. And for strength of body to exist, it needs help from strength of mind. But strength of mind doesn't need to depend on the four necessities or worldly wealth; and it doesn't need to depend on strength of body at all. It can get along solely on 'Noble Wealth.' So strength of mind is more important than strength of body.

Sau đây, tôi sẽ trình bày một điểm trong lời dạy của Đức Phật để quý vị cùng lắng nghe, như một phương cách giúp vun bồi sức mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần. Tất cả chúng ta đều sống dựa vào sức mạnh thể chất và sức mạnh tinh thần. Nếu thiếu hai điều này, sự sống sẽ không thể duy trì.

Sức mạnh thể chất, dù ta có vun bồi nó đến đâu với bốn nhu yếu phẩm và của cải thế gian, thì theo bản chất tự nhiên, nó vẫn không thể tránh khỏi việc suy tàn và tan biến. Nó không thể thoát khỏi sự lão hóa, bệnh tật và cái chết. Và để thể lực tồn tại, nó cần sự hỗ trợ từ sức mạnh tinh thần. Nhưng, sức mạnh tinh thần không nhất thiết phải phụ thuộc vào bốn nhu yếu phẩm hay của cải thế gian; và nó cũng hoàn toàn không cần dựa vào thể lực. Nó có thể tồn tại chỉ nhờ vào 'Tài sản Cao quý'. Vì vậy, sức mạnh tinh thần quan trọng hơn sức mạnh thể chất.

People who don't have enough strength of their own have to start out by hoping to depend on others until they reach the point where they can stand on their own. In depending on others, we have to be careful in choosing a good mainstay, in line with the Pali phrase, asevana ca balanam, panditanañca sevana: We have to choose good people to associate with. If we associate with wise people and sages, they'll teach us to be good. If we associate with fools, we'll suffer for it.

So searching for a mainstay of this sort doesn't rank as being really good, because it's like shooting a bird: We might hit it on the wing or on the tail. If we really want to be right on target, we have to depend on another sort of mainstay: atta hi attano natho, we have to depend on ourselves. This sort of mainstay the Lord Buddha praised as being the highest because it will teach us to have a sense of our own good and bad actions — 'kammassako'mhi' — and we won't need to go pinning our hopes on other people any more.

Những người chưa đủ thực lực phải bắt đầu bằng việc trông cậy vào người khác, cho đến khi họ có thể tự đứng vững trên đôi chân của chính mình. Khi dựa vào người khác, chúng ta cần cẩn trọng trong việc chọn một chỗ dựa vững chắc, phù hợp với cụm từ Pali: asevana ca balanam, panditanañca sevana: Chúng ta cần chọn những người tốt để kết giao. Nếu chúng ta kết giao với những bậc trí tuệ và thánh nhân, họ sẽ dạy chúng ta trở thành người tốt. Nếu kết giao với những kẻ ngu ngốc, chúng ta sẽ phải gánh chịu hậu quả.

Vì vậy, việc tìm kiếm một chỗ dựa kiểu này không được coi là thật sự tốt, bởi vì nó giống như bắn một con chim: Chúng ta có thể bắn trúng vào cánh hoặc đuôi. Nếu thật sự muốn bắn trúng đích xác, chúng ta phải dựa vào một loại điểm tựa khác: atta hi attano natho, chúng ta phải nương tựa vào chính mình. Đức Phật tán thán loại điểm tựa này là cao quý nhất, bởi nó dạy chúng ta biết nhận thức về những hành động thiện và ác của chính mình — 'kammassako'mhi' — và chúng ta sẽ không cần phải đặt hy vọng vào người khác nữa.

To create this sort of mainstay, we have to develop five qualities — conviction, persistence, mindfulness, concentration, and discernment — which are called bala, or strengths, that will help give us the strength of mind to stride toward the good. All five of these qualities can be gathered under the headings of virtue, concentration, and discernment. Conviction comes under virtue; persistence, mindfulness and concentration come under concentration; and discernment is discernment.

To have conviction is tantamount to having wealth. Virtue is like a white cloth that enwraps the body and makes it beautiful, just as the petals of a lotus enwrap the scent of its pollen. Virtue is the act of abandoning that cuts away evil and corruption from our deeds so that our deeds will be honest and upright. This is virtue, but it's not the ultimate good. When our body has virtue, our mind needs rectitude to go with it.

Để tạo dựng được chỗ dựa vững chắc như vậy, chúng ta cần phát triển năm phẩm chất — tín, tấn, niệm, định và tuệ — được gọi là bala hay là các năng lực, giúp mang lại cho chúng ta sức mạnh tinh thần để vững bước hướng về điều thiện. Cả năm phẩm chất này đều có thể được quy vào các nhóm: giới (đức hạnh), định (sự tập trung) và tuệ (sự sáng suốt). Niềm tin thuộc về giới; sự kiên trì, chánh niệm và sự tập trung thuộc về định; còn tuệ chính là tuệ.

Có niềm tin vững chắc cũng giống như sở hữu sự giàu sang. Đức hạnh tựa như tấm vải trắng bao bọc lấy thân thể và tôn lên vẻ đẹp của nó, cũng giống như những cánh sen bao bọc lấy hương thơm của nhụy hoa. Đức hạnh là hành động từ bỏ giúp loại bỏ cái ác và sự bại hoại khỏi những việc làm của chúng ta, để hành động của ta trở nên chân thật và chính trực. Đây là đức hạnh, nhưng chưa phải là điều thiện tối thượng. Khi thân thể chúng ta có đức hạnh, tâm trí ta cũng cần sự chính trực đi kèm.

Persistence means diligence, determination, perseverance, being audacious and unrelenting in what we do, so as to be strong in progressing toward what is good.

Mindfulness means care and restraint to make sure that our thoughts, words, and deeds don't go off the mark; being conscious of good and evil so that our behavior doesn't fall into ways that are bad and unwise.

Concentration means keeping the mind firmly centered in a single object — the direct path (ekayana-magga) — not letting it tip, lean, or waver under the influence of its preoccupations, whether good or bad, past or future; keeping the mind honest and upright.

Sự kiên trì đồng nghĩa với sự cần mẫn, quyết tâm, bền bỉ, cũng như tinh thần táo bạo và không bỏ cuộc trong những việc chúng ta làm, nhằm tạo nên sức mạnh để vững bước tiến tới những điều tốt đẹp.

Chánh niệm nghĩa là sự cẩn trọng và kiềm chế để bảo đảm rằng suy nghĩ, lời nói và hành động của chúng ta không đi chệch hướng; là sự tỉnh giác về thiện và ác để hành vi của chúng ta không sa vào những lối cư xử xấu xa và thiếu sáng suốt.

Định nghĩa là giữ cho tâm trí tập trung kiên định vào một đối tượng duy nhất — con đường trực tiếp (ekayana-magga) — không để tâm bị nghiêng ngả hay dao động trước những mối bận tâm, dù là thiện hay ác, thuộc về quá khứ hay tương lai; đồng thời giữ cho tâm trí luôn chân thật và chính trực.

All three of these qualities form the rectitude of the mind that abstains from thoughts of sensuality, ill-will, and harm. This is termed the intention of renunciation (nekkhamma-sankappo): The mind isn't pleased or displeased with sensual moods or sensual objects, whether good or bad. This is a mind gone forth from the home life. Whether or not we ordain, whether we live at home or in a monastery, we're classed as having gone forth.

The next quality, which the Buddha classed as the highest good, is discernment. Once we have virtue and concentration, discernment will arise from the mind in the first, second, third, and fourth levels of jhana. This is the light of discernment that enables us to see the Dhamma both within us and without. We can see ourself from both sides. We can see that the aspect that takes birth, takes birth; and that there is also an aspect that doesn't take birth. The aspect that ages, ages; and there is also an aspect that doesn't age. The aspect that's ill, is ill; and there is also an aspect that isn't ill. The aspect that dies, dies; and the aspect that doesn't die, doesn't die. This is change-of-lineage knowledge (gotarabhu-ñana), which sees both sides, like having two eyes. Whichever side we look at, we can see, but we aren't stuck on either side. We simply know things in line with their nature as fashionings, that they have to take birth, age, grow ill, and die. These four facts have made arahants of the many people who have contemplated them and seen their true nature clearly to the point of working free from unawareness.

Cả ba phẩm chất này tạo nên sự chính trực của tâm trí, giúp tránh xa những suy nghĩ về dục vọng, ác ý và hãm hại. Đây được gọi là ý định xuất ly (nekkhamma-sankappo): Tâm không cảm thấy thích hay không thích đối với các trạng thái hay đối tượng thuộc về dục lạc, dù là tốt hay xấu. Đây là tâm trí của người đã từ bỏ đời sống gia đình. Dù có thọ giới xuất gia hay không, dù sống tại gia hay trong tu viện, chúng ta đều được xem là những người đã xuất gia.

Phẩm chất tiếp theo, được Đức Phật xếp vào hàng thiện pháp cao tột, chính là sự sáng suốt. Khi đã có giới và định, tuệ sẽ phát sinh từ tâm trong các tầng thiền thứ nhất, thứ hai, thứ ba và thứ tư. Đây là ánh sáng của trí tuệ, giúp chúng ta nhìn thấy Giáo Pháp ở cả bên trong lẫn bên ngoài mình. Chúng ta có thể nhìn thấy chính mình từ cả hai khía cạnh. Chúng ta thấy rằng khía cạnh sinh ra thì sinh ra; và cũng có một khía cạnh không liên quan đến sự sinh ra. Khía cạnh bị lão hoá thì lão hoá, và cũng có khía cạnh không bị lão hóa. Khía cạnh bị bệnh thì bị bệnh; và cũng có một khía cạnh không bị bệnh. Khía cạnh mà chết thì chết; và khía cạnh mà không chết thì không chết. Đây là trí chuyển chủng (gotarabhu-ñana), trí nhìn thấy cả hai phía, tựa như có hai con mắt. Dù nhìn từ phía nào, chúng ta đều có thể thấy rõ, nhưng chúng ta không bị mắc kẹt ở bất cứ phía nào. Chúng ta đơn giản thấu hiểu sự vật đúng theo bản chất của chúng như là những gì được tạo tác, rằng chúng phải sinh ra, già đi, bệnh tật và chết. Bốn sự thật này đã làm cho nhiều người trở thành bậc A-la-hán, những người đã quán chiếu chúng và nhìn thấy rõ bản chất thật sự của chúng đến mức giải thoát khỏi sự vô minh.

The nature of the body is that it flows in one direction — toward decay — but the mind won't flow along with it. The mind is sure to progress in line with its strength. Whoever has a lot of strength will go far. Whoever gets stuck on birth will have to take birth. Whoever gets stuck on aging will have to age. Whoever gets stuck on illness will have to be ill. Whoever gets stuck on dying will have to die. But whoever isn't stuck on birth, aging, illness, and death is bound for a state that doesn't take birth, doesn't age, doesn't grow ill, and doesn't die.

When we can do this, we're said to have found a hunk of Noble Wealth in birth, aging, illness, and death. We needn't fear poverty. Even though the body may age, our mind doesn't age. If the body is going to grow ill and die, let it grow ill and die, but our mind doesn't grow ill, our mind doesn't die. The mind of an arahant is such that, even if someone were to break his head open, his mind wouldn't be pained.

Bản chất của thân thể là trôi theo một chiều — hướng về sự tàn tạ — nhưng tâm trí sẽ không trôi theo cùng với nó. Tâm trí chắc chắn sẽ tiến bộ phù hợp với sức mạnh của nó. Ai có sức mạnh lớn sẽ tiến xa. Ai còn mắc kẹt vào sự sinh thì sẽ phải sinh. Ai còn mắc kẹt vào sự già thì sẽ phải già. Ai còn mắc kẹt vào sự bệnh thì sẽ phải bệnh. Ai còn mắc kẹt vào sự chết thì sẽ phải chết. Nhưng ai không còn bị trói buộc bởi sinh, lão, bệnh, tử, thì sẽ hướng tới một trạng thái không sinh, không già, không bệnh và không chết.

Khi làm được điều này, chúng ta được xem là đã tìm thấy một phần "Tài sản Cao quý" ngay trong quá trình sinh, lão, bệnh, tử. Chúng ta không cần phải sợ nghèo khó. Dù thân xác có thể già đi, nhưng tâm chúng ta thì không. Nếu thân xác này rồi sẽ đau ốm và chết đi, thì cứ để nó đau ốm và chết đi; nhưng tâm chúng ta không đau ốm, tâm chúng ta không chết. Tâm của một vị A-la-hán an trú ở trạng thái mà ngay cả khi có ai đó đập vỡ đầu ngài, tâm ngài cũng không hề cảm thấy đau đớn.

When the mind is involved with the world, it's bound to meet with collisions; and once it collides, it will be shaken and roll back and forth, just as round stones in a large pile roll back and forth. So no matter how good or bad other people may be, we don't store it up in our mind to give rise to feelings of like or dislike. Dismiss it completely as being their business and none of ours.

The five Hindrances are five diseases that fasten on and eat into the mind, leaving it thin and famished. Whoever has concentration reaching deep into the heart will be able to kill off all five of these diseases. Such a person is sure to be full in body and mind — free from hunger, poverty and want — and won't have to go asking for goodness from anyone.

Khi tâm trí tiếp xúc với thế giới, nó chắc chắn sẽ gặp phải những va chạm; và một khi va chạm, nó sẽ bị chấn động và lăn qua lăn lại, tựa như những viên đá tròn trong một đống đá lớn lăn qua lăn lại vậy. Vì vậy, bất kể người khác tốt hay xấu ra sao, chúng ta không lưu giữ điều đó trong tâm để rồi nảy sinh cảm giác ưa hay ghét. Hãy hoàn toàn gạt bỏ chuyện đó, coi như đó là việc riêng của họ chứ không phải chuyện của chúng ta.

Năm triền cái là năm chứng bệnh bám víu và gặm nhấm tâm trí, khiến tâm trở nên suy kiệt và héo hon. Ai đạt được định lực thâm sâu nơi tâm khảm sẽ có khả năng diệt trừ tận gốc cả năm chứng bệnh này. Một người như vậy chắc chắn sẽ được sung túc cả về thể chất lẫn tinh thần — không còn cảnh đói khát, nghèo túng hay thiếu thốn — và sẽ không phải đi xin sự giúp đỡ từ bất cứ ai.

The results we'll receive are: (1) We'll make ourselves rich in Noble Wealth. (2) If the Buddha were still alive, he'd be sure to be pleased, just as a parent whose child is wealthy and self-sufficient can stop being anxious and thus sleep in peace.

To summarize: Worldly wealth is what fosters strength of body; Noble Wealth is what fosters strength of mind. So I ask that we all put this teaching into practice, training ourselves and polishing our thoughts, words and deeds so that they're worthy and pure, reaching the stage of Noble Wealth, which is the path to the highest happiness: nibbana.

Những kết quả mà chúng ta sẽ nhận được là: (1) Chúng ta sẽ trở nên giàu có về mặt Tài sản Cao quý. (2) Nếu Đức Phật còn tại thế, ngài chắc chắn sẽ rất hoan hỷ, cũng giống như cha mẹ khi thấy con cái mình giàu có và tự lập thì có thể trút bỏ nỗi lo âu và an tâm ngon giấc.

Tóm lại: Tài sản thế gian bồi đắp sức mạnh thể chất, còn Thánh tài (Tài sản Cao quý) bồi đắp sức mạnh tinh thần. Vì vậy, tôi mong tất cả chúng ta hãy thực hành lời dạy này, tự rèn luyện và trau dồi suy nghĩ, lời nói cũng như hành động của mình sao cho xứng đáng và thanh tịnh, để đạt đến cảnh giới Thánh tài, vốn là con đường dẫn tới hạnh phúc tối thượng: Niết-bàn.

 | | trở về đầu trang | Home page |